Karadeniz’deki gaz keşfinin parolası ortaya çıktı: Zeynep uyandı

Karadeniz’deki gaz keşfinin parolası ortaya çıktı: Zeynep uyandı

Karadeniz’deki gaz keşfinin parolası ortaya çıktı: Zeynep uyandı

Milliyet muharriri Didem Özel Tümer, ‘Karadeniz’de gazın parolası: Zeynep uyandı’ başlığıyla yayımlanan yazısında kelamlarına “Kıbrıs Barış Harekâtı’nda devrin Başbakanı Bülent Ecevit ile Dışişleri Bakanı Turan Güneş ortasında belirlenen ‘Ayşe tatile çıksın’ parolasının kıssasını birçok kişi bilir” hatırlatmasıyla başladı.

Tümer, Türkiye’nin Karadeniz’de yaptığı doğalgaz keşfine dair ayrıntılara da yer verdiği yazısına şöyle devam etti:

“Ecevit ve Güneş 2. Cenevre konferansına hazırlanırken, konferansın yarıda kalması ya da uza(tıl)ması ihtimaline karşı ortalarında bir parola belirlemeyi konuştukları sırada, Güneş’i Turizm Bakanı Orhan Birgit arar. Güneş, Birgit’e de konferansın uzayabileceğini söyler, çocuklarının onu beklemeden tatil yapabilmesi için rezervasyon konusunda yardımcı olmasını ister. Konuşmayı duyan Ecevit, Ben parolayı buldum.Ayşe tatile çıksın.’ Şayet işler kopma noktasına gelirse, burada işler uzayacak, Ayşe tatile çıksın de ben anlarım der.

İşte buna benzeri bir parolanın, Karadeniz’de gaz keşfi sırasında da sonlu sayıda kişi ortasında kullanıldığını öğrendim. Burada da bir bebeğin ismi, ‘müjde’ aleniyet kazanana kadar güvenlik gerekçesiyle parola olarak kullanılmış. Ona geçmeden evvel, gaza ulaşıldıktan, müjde olarak duyurulmasına kadar geçen süreçte olanlara ait anlatılanları aktarayım.

Türkiye’nin birinci sondaj gemisi Fatih, İstanbul’un fethinin 567. yıl dönümü olan 29 Mayıs 2020’de merasimle Karadeniz’e uğurlandıktan sonra, Tuna 1 ismi verilen kuyudaki çalışmalar 15 Temmuz 2020’de başlar. Çalışmalar gün gün, Ankara’ya da raporlanmış. Gazın keşfine dair birinci haber ise ağustosun birinci haftasında gelmiş. Yani aslında gaz tespitinin yapılması yalnızca bir kaç hafta sürmüş. Burada akla gelen sorulardan biri nasıl bu kadar kısa müddette gaza ulaşılabildiği. Bir evvelki yazıda da görüşlerini aktardığım keşif ve sondaj sürecinde vazife alan kaynaklardan biri, bu mevzuda şunları söyledi:

‘Bunun yanıtı Fatih gemisinde gizli. Fatih ikinci el bir gemi fakat devrinin en düzgün gemilerinden biri. Deniz tabanına oturduktan sonra saatte 30 metre derine inebiliyor. Bu, gemilerin sondaj kabiliyeti açısından inanılmaz bir sürat. Üstelik Fatih 24 saat temeline nazaran çalışıyor. Yani bir günde yapılabilen sondaj 720 metre. Müddetin kimilerine fazla kısa gelmesinin gerisindeki asıl neden bu.’

Müjdenin birinci şahidi

Sondaj süratle sürerken, bir gece saat üç civarında TPAO Genel Müdürü Melih Han Alım, evvel Güç ve Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı Alparslan Bayraktar’a gaza ulaşıldığı haberini verir. Bayraktar’a burada bir parantez açmakta yarar var. Güç piyasası oyuncularının yakından tanıdığı bir isim. 2010-2016 devrinde EPDK Konsey üyeliği yaptıktan sonra, Berat Albayrak’ın Güç Bakanlığı periyodunda başlatılan yeni periyot arama faaliyetlerinin emanet edildiği isim.

Tıpkı vakitte TPAO Idare Şurası Üyesi de olan Bayraktar’ın gecenin o saatinde çalan telefonu biraz da gergin bir halde açtığı söyleniyor. Zira ısrarla çalan telefon Bayraktar’ın şimdi dört aylık kızı Zeynep’in uyuduğu odadaymış. Bakan Yardımcısı telefonu açmış, keşif haberini sindirmeye çalışırken fonda ağlayan Zeynep bebek varmış. Bayraktar’ın ağzından çıkanZeynep uyandı kelamları daha sonrasında asıl gerilimli sürecin, dar bir takım ortasındaki parolası haline gelmiş.

Bulunan gazın ölçüsü ve kalitesi cevaplanması gereken en değerli sorular olarak ortadayken, hem gemide hem de karadaki laborotuvarlarda test çalışmaları büyük bir kapalılık içinde yapılmaya başlanmış. Spekülasyona neden olacak bir bilginin sızmaması için toplantı odalarına çay servisi yapan vazifeliler girdiğinde bile servis bitene kadar susulmuş. Yaklaşık 12 gün süren testler sonucunda teknik grup yüksek kalitede ve çıkarılabilir seviyede gaz ölçüsüne ulaşıldığından emin olduktan sonra üst makamlara bilgi verilmesi kararlaştırılmış.

Edindiğim bilgilere nazaran, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak ile Güç ve Olağan Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ı birinci olarak 17 Ağustos 2020 pazartesi günü keşfin tüm detayları hakkında bilgilendirmişler. Cumhurbaşkanı bakanlardan birinci brifingini aldıktan sonra, kamuoyuna cuma günü duyurulmasına karar vermiş. 19 Ağustos çarşamba günü gerçekleşecek Türkiye’nin birinci entegre güneş paneli üretim fabrikası Kalyon Güneş Teknolojileri Fabrikası’nın açılış merasiminde de birinci ipucunun yani ‘müjde’ duyurusunu yapılmasına karar verilmiş.

Bence asıl farklı olan günlerce gizlenebilen bir bilginin, ‘müjde’ denildikten yalnızca bir kaç saat içinde nasıl sızabildiği. Üstelik sızan haberlerin yanlış olduğunun ortaya çıkmasının beklentiler üzerindeki tesiri. Bu en başta saklılığa neden o kadar değer verildiğini daha düzgün anlatıyor.

 

Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir