DSÖ’den global aşı programına çekmek istediği varlıklı ülkelere hangi aşıyı kullanacaklarını tercih etme imkanı

DSÖ’den global aşı programına çekmek istediği varlıklı ülkelere hangi aşıyı kullanacaklarını tercih etme imkanı

DSÖ’den global aşı programına çekmek istediği varlıklı ülkelere hangi aşıyı kullanacaklarını tercih etme imkanı

Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı Dünya Sıhhat Örgütü’nün (DSÖ) kendisinin onay vereceği inançlı Kovid-19 aşılarının en az 2 milyar dozuna 2012 yılının sonuna dek dünya çapında süratli ve eşit erişim garanti etmek gayesiyle kurduğu COVAX global sisteminde birtakım değişikliklere gittiği belirtildi.

DSÖ’nün 194 üyesine gönderdiği güncellenmiş COVAX planını gördüğünü duyuran Reuters haber ajansı, COVAX düzeneğine katılan güçlü ülkelere, hisselerine düşen dozların tamamını edinme haklarını korurken hangi aşıyı kullanacaklarını inceleyip seçme tercihi sunulduğunu açıkladı.

DSÖ, COVAX için şimdilik 9 deneysel aşı ile işbirliği yapıyor. 

Planda değişiklik yapıldığına dikkat çeken Reuters, bunun ‘henüz deney kademesindeki aşıları edinmek için kendi ikili mutabakatlarını müzakere etmiş bulunan hükümetleri birebir vakitte mühlet dolmadan COVAX’a katılmaya ikna etmeye yönelik’ olduğu değerlendirmesini yaptı. 

Reuters’e konuşan Batılı bir diplomat, “Kendilerini finanse edebilen ülkeler için mekanizmayı daha ilgi cazip kılmak emeliyle daha esnek olmaya çalışıyorlar. Peşin önödemeyle ilgili teşviklerle avantajlar sunuyorlar” dedi. 

Reuters, DSÖ’nün ‘aşı milliyetçiliğinin’ tedarik sıkışıklığı yaşatacağı ihtarlarına karşın, ABD, Britanya, Avrupa Birliği (AB) ve Japonya’nın vatandaşlarına milyonlarca doz Kovid-19 aşısı garanti edebilmek için kendi mutabakatlarını yaptığını hatırlattı.

Gördüğü dokümanlarla ilgili açıklama talebine DSÖ’den cevap alamadığını, güncellenmiş 5 Ağustos tarihli evrakın sonuncu teklif olup olmadığını belirleyecek durumda bulunmadığını kaydeden Reuters, teklifle ilgili şu yorumu yaptı:

“Zengin ülkelerden finansman vaadi ve ellerinde kalan fazla aşıları bağışlayacaklarına dair sıcak kelamların ötesinde düzeneğe direkt iştirak almakta zorlanan DSÖ’nün kendi aşısı etrafında dünyayı birleştirme eforuyla ilgili kaygılarının son işareti.”

“Yeni kuralların, üyelerine programı finanse etmeye yardım edebileceklerini ancak iki program üzerinden aşı satın alamayacaklarını söyleyen AB’yi geri kazanmaya yetip yetmeyeceği meçhul.”

Güncellenmiş COVAX planı, 194 DSÖ üyesine üreticilerle muhtemel en düzgün fiyatı müzakere etmeyi ve dozların satılabileceği ya da değiş tokuş edilebileceği bir pazar oluşturmayı vaat ediyor. Iştirak niyeti beyanı için gelecek pazartesi, bunu teyit etmek için 18 Eylül, önödemeler için 9 Ekim son tarih.

DSÖ’nün alım taahhüdü standardına nazaran kendilerini finanse eden devletler daha düşük peşin ödeme yapacaklar, doz başı 1.60 dolar ödeyip ayrıyeten ünite başına 8.95 dolar mali garanti verecekler. Şayet kesin fiyat bu toplam doz başı 10.55 doların iki katını yani 21.10 doları geçecek olursa, iştirakçi ülkenin çekilmesine müsaade verilecek. Yeni tercihli alım düzenlemesine nazaran yüksek peşin ödeme doz başı 3.10 dolar. Bu, üreticilerle muahede, üretim  çapını artırma ve erişim için COVAX’ın talep ettiği yatırımların tüm orantılı hissesini kapsıyor. Ancak yeniden de doz başı tahminen her şeyi kapsayan fiyat 10.55 dolar olabilir. Bu iştirakçilerin aşı tahsisinden ayrılma imkanı var, ancak yeniden de COVAX aracılığıyla sağlanacak sonraki bir aşının dozlarından edinme seçenekleri mahfuz tutulacak. Bu seçenek, esasen ikili muahedeler yapmış ve o aşılardan daha fazla edinmekle ilgilenmeyen ülkeler için daha alımlı olabilir. 

Ortalama olarak standart programın maliyeti 253.2, tercihli programın maliyeti 262.8 milyon dolar olarak hesaplandı. 

Bugüne dek 172 ülke ilgilendiğini beyan etti. Bunlardan 92’si, maliyetin büyük kısmını karşılayacak GAVI aşı ittifakı aracılığıyla aşı dozlarını edinmeye hak kazanmış düşük ve orta gelirli ülkeler. 80’i ise kendilerini finanse edebilen ülkeler. Kendilerini finanse edebilen ülkelerin tamamı nüfuslarının yüzde 20’si ya da kendi seçtikleri oranı için dozlarını almadan, rastgele bir kendini finanse edebilen ülke, yüzde 20’lik kapsamdan fazlası için doz alamayacak.

Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir