Anayasa Mahkemesi’nden mecburî trafik sigortası ile ilgili iptal kararı

Anayasa Mahkemesi‘nin Resmi Gazete’de yayımlanan kararına nazaran, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi ve Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, baktıkları davalarda uygulama konusu olan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. unsurundaki ‘genel şartlar’ ibarelerinin iptaline karar verilmesini istedi.

Mahkemeler, ‘zorunlu mali sorumluluk sigortası kontratı yapılmasının kanun ile zarurî kılındığı, bu mukavelenin yapılmasında kamu faydasının bulunduğu, sigorta mukavelesinin eki niteliğinde olan ve kontratın taraflarını bağlayan konularda yürütmeye bırakılan düzenleme yapma yetkisinin asli nitelik taşıdığı’nı belirtti. Mahkemelerin yaptığı müracaatta, tazminat alacaklarının hesaplanmasına ait yordamın kanunla belirlenmesi gerektiği söz edilerek, kuralların anayasaya muhalif olduğu ileri sürüldü.

Anayasa Mahkemesi’nin değerlendirmesi

Müracaatları birleştirerek görüşen Anayasa Mahkemesi, ilgili kanun hususundaki ‘genel şartlar’ ibarelerinin iptaline karar verdi.

Münasebette, itiraz konusu kurallarda, sigorta şirketinin zarurî mali sorumluluk sigortası mukavelesinden doğan sorumluluğunun kapsamının düzenlenmediği, bu kapsamın yönetimin düzenleyici nitelikte süreci olan ‘genel şartlar’ ile belirlenmesinin öngörüldüğü aktarıldı.

Böylelikle sigorta şirketinin mecburî mali sorumluluk sigortası mukavelesinden doğacak borcunun, yönetim tarafından her vakit değiştirilebilir nitelikteki kurallar olan genel kaidelere nazaran belirlenmesinin düzenlendiği söz edilen münasebette, şunlar kaydedildi:

“Borcun kapsamının tespiti konusunda temel çerçeve ve prensiplerin kanunda belirlenmediği, yönetime geniş bir takdir yetkisinin tanındığı anlaşılmaktadır. Bu prestijle mukavelenin içeriğine yönelik sınırlama öngören kurallar, yasallık ölçütü tarafından Anayasa’nın 13. ve 48. hususlarına terstir. Mali sorumluluk sigortası mukavelesinin içeriğine ait düzenleme öngören itiraz konusu kuralların, kontratın taraflarının menfaatleri ortasındaki istikrarın dikkate alınarak kıymetlendirilmesi gerekmektedir. Taraflardan birisi aleyhine ölçüsüzlük yapılabilecek halde yürütmeye takdir yetkisi tanınması, üçüncü kişinin hayat hakkı, maddi ve manevi varlığını muhafaza ve geliştirme hakkı ile mülkiyet hakkı tarafından olduğu kadar işletenin ve sigorta şirketinin mülkiyet hakkı istikametinden de müspet yükümlülüklerle bağdaşmayabilir. Bu bağlamda anılan hususun düzenlenmesi sırasında ilgili tarafların tümünün menfaatlerinin mümkün olduğunca dengelenmesi gözetilmelidir. Bu çerçevede 6098 sayılı Kanun’a nazaran ziyan olarak nitelendirilmeyen konuların genel koşullarda ziyan olarak nitelendirilmesi halinde işletenin tazminat borcunun kapsamı ile sigorta şirketinin bu borcu teminat altına alması gereken tazminat sorumluluğunun kapsamı farklılaşacaktır. Bu prestijle sigorta şirketinin, işletenin sorumlu olduğu tazminatı aşan ölçüde tazminat sorumluluğu dahi kelam konusu olabilecektir. Anayasa Mahkemesi açıklanan nedenlerle kuralların Anayasa’ya ters olduğuna ve iptaline karar vermiştir.”

Bir Cevap Yaz

Yorumlar